کنیه:

فاطمه دارای کنیه های بی شماری است: ام الحسن، ام الحسین، ام الحسنین، ام الکتاب، ام الائمه، ام الفضائل و ام ابیها.
ام ابیها نه تنها به علت این است که برای پدرش مادری کرد، بلکه به این جهت است که او ثمره و نتیجه عصاره شخصیت رسول الله که علت غائی هستی و همه موجودات است نمونه بهترین ها، عصاره و ثمره بهترین ها از طریق رسول الله، وجود مقدس فاطمه را شکل می دهد که او هم ام ابیها و هم ام الائمه است.
از زندگی فاطمه تا هجرت پیامبر به مدینه کمتر سخن به میان آمده است. اما کودکی او به سختی و تلخی گذشته است. زیرا پدرش از آغاز دعوت با آزار قریش روبه رو گردید. آنان هر روز بر اذیت و دشمنی خود می افزودند و علیه پیامبر گرامی دسیسه ها می کردند و نقشه ها می کشیدند و فاطمه کوچک شاهد این جو هراسناک بود و آزارهایی را که بر پدرش وارد می کردند می دید و پیوسته چشمانی اشک بار داشت و روح حساسش آزرده می گشت و با دستان کوچکش گرد غم از چهره پدر می زدود.

او از همان کودکی در جریان و کوران حوادثی بود که در اطراف رسول الله قرار داشت. در کتب صحاح و کتب سیره چون سیره ابن اسحاق آمده است که فاطمه از آزارهایی که به پدرش وارد می شد، مصون نبود به عبارت دیگر ترکش های آن به فاطمه اصابت می کرد.
فاطمه در خانه وحی پرورش یافت و از همان آغاز معترف و معتقد به رسالت پدر بود. او می دید که چگونه مسلمانان هر روز با شور و هیجان برای فراگرفتن آیه های قرآن و آموختن روش پرستش پروردگار نزد پدرش می آیند. کودکی که همه توجهش به دریافت های جسمانی وآموزش های روحانی معطوف بود در کنار رسیدن تعلیمات الهی و شور و شوقی که در بین نومسلمانان به وجود آمده بود، رشد کرد.
فاطمه شاهد دشمنی اهالی مکه با پدرش بود. سلاح مردم بی منطق، دشنام، آزار، شکنجه و کشتار بود. خبرها به سرعت به خانه رسول الله می رسید که امروز بلال را شکنجه دادند، به عمار آسیب رسید، یاسر و سمیه پدر و مادر عمار شهید شدند. این خبرها چه اثری بر قبل به ظاهر کوچک و به معنا بزرگ فاطمه نهاد؟ خدا می داند. اما همه اینها درس بود. (بانوی آفتاب، ص8)